Omschrijving
Lood is een zwaar, zacht en buigzaam metaal met een helderblauwe kleur. Het is een metaalsoort die kan voorkomen in vis, schaal- en schelpdieren, granen, aardappelen, fruit, melkproducten, vlees, lever, niertjes en bladgroente zoals boerenkool.
Lood komt in voedingsmiddelen terecht via het milieu, bijvoorbeeld door uitlaatgassen. Ook door drinkwater uit loden leidingen kunnen mensen lood binnenkrijgen.
Een teveel aan lood kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Daarom zijn er wettelijke normen vastgelegd in een Europese verordening en de warenwetregeling verontreiniging van levensmiddelen. In Nederland wordt op lood gecontroleerd door de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA).
Inmiddels is het gebruik van lood sterk afgenomen. Dat komt vooral door de verminderde hoeveelheid lood in autobrandstof. Daardoor zijn de hoeveelheden lood in levensmiddelen minimaal.
Inmiddels zijn bijna alle loden drinkwaterleidingen vervangen. In huizen van vóór 1940 kunnen nog loden leidingen voorkomen.
In Nederland mag drinkwater 25 microgram lood per liter bevatten. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Gezondheidsraad, het wetenschappelijke adviesorgaan van de Nederlandse regering, adviseren 10 microgram per liter water. Nederland probeert in 2013 aan deze lagere norm te voldoen.
Vergiftiging door zware metalen, zoals lood, komt nauwelijks meer voor in Nederland. Een langdurig teveel aan lood heeft mogelijk schadelijke gevolgen:
- Verstoring van het ijzergehalte in het bloed
- Verhoogd risico op hoge bloeddruk
- Mogelijk kankerverwekkend voor de mens volgens het International Agency for Research on Cancer (IARC).
Bij kinderen van 0 tot 12 jaar verhoogt een teveel aan lood de risico’s op:
- Een belemmerde werking van de zenuwen
- Concentratieproblemen
- Verminderde intelligentie
Lood wordt via het maagdarmkanaal opgenomen in het lichaam. Dat gebeurt meer naarmate de voeding minder ijzer en calcium bevat. Calcium en ijzer remmen de opname van lood en blokkeert de opslag in het lichaam.
Lood dat door het lichaam is opgenomen, wordt voor het grootste gedeelte opgeslagen in de botten en verder in de nieren. Via de urine kan lood het lichaam weer verlaten.
Duurzaamheidsaspecten
Lood komt in voedingsmiddelen terecht door milieuvervuiling, bijvoorbeeld door uitlaatgassen.
Meer informatie
European Food Safety Authority: www.efsa.europa.eu
Europese verordening nr. 1881/2006 inzake vaststelling van maximum gehalten aan bepaalde verontreinigingen in levensmiddelen.
Warenwetbesluit verontreiniging van levensmiddelen