Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg
Menu van de Week Recept van de dag
Topper uit de Marokkaanse keuken
2 personen
15-30 minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op twee manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Lekker eten met minder zout
Een praktisch boek voor iedereen die minder... Bestel nu € 9,95
Populair
Gezond eten met de Schijf van Vijf
Geheel vernieuwd! Iedereen weet dat gezond... Bestel nu € 9,95
Ga naar

Geef jij het gezonde voorbeeld?

Tips voor ouders Als ouder ben je een voorbeeld voor je kinderen. Zij apen jou na. Zo leren ze hun eet- en beweeggewoonten aan. Lees hoe je jouw kind het gezonde voorbeeld geeft. Bekijk de tips

Creutzfeldt-Jakob

Creutzfeldt-Jakob is een zeldzame hersenziekte bij mensen die lijkt op BSE. De oorzaak van Creutzfeldt-Jakob is niet bekend. De ziekte veroorzaakt gaten in de hersenen en is na enige maanden dodelijk.

Een afwijkende vorm van Creutzfeldt-Jakob heet variant-Creutzfeldt-Jakob. Deze ziekte kan ontstaan na het eten van met BSE besmet rundvlees. De besmette eiwitten of prionen in dat vlees overleven bakken, braden en koken. Het is nog niet bekend hoe de prionen vanuit de darm in het lichaam terecht komen en welke route de prionen volgen voor ze in de hersenen terechtkomen. 

Variant-Creutzfeldt-Jakob komt wereldwijd bijna niet meer voor door alle strenge veiligheidseisen bij het houden en slachten van runderen. Alle producten van rundvlees die in de winkel liggen zijn vrij van BSE.

Omschrijving

Creutzfeldt-Jakob doet zich voor bij mensen die gemiddeld 68 jaar oud zijn en kent in Nederland gemiddeld ongeveer 17 gevallen per jaar.

De Variant-Creutzfeldt-Jakob komt wereldwijd bijna niet meer voor, doet zich voor bij mensen tussen de 20 en 35 jaar en openbaart zich ongeveer 10 tot 14 jaar na het eten van besmet rundvlees.

Verondersteld wordt dat mensen niet zo snel door BSE besmet worden als koeien. Volgens sommige onderzoekers is de ene mens vatbaarder voor de ziekte dan de andere. Mogelijk speelt erfelijke aanleg een rol, maar daarover is nog weinig bekend.

Tussen 1994 en 2010 hebben wereldwijd ongeveer 200 mensen variant-Creutzfeldt-Jakob opgelopen. Sinds 2010 komt de variant van Creutzfeldt-Jakob vrijwel niet meer voor, omdat alle runderen sinds 1995 bij de slacht gecontroleerd worden op BSE en besmette dieren worden vernietigd. Rundvlees, rundvleesproducten, gelatine en cosmetica zijn dus veilig.

Gezondheidseffecten

Net als bij BSE vallen er bij Creutzfeldt-Jakob en variant-Creutzfeldt-Jakob gaten in het hersenweefsel, dat daardoor sponsachtig wordt. Uiteindelijk treedt een snelle vorm van dementie op met de volgende verschijnselen:

  • geheugenstoornissen
  • zich terugtrekken uit het sociale leven
  • schokkende bewegingen
  • slechte motoriek: spreken en lopen lukken niet meer
  • steeds meer lichaamsfuncties vallen uit

Het is niet bekend hoe de ziekte kan worden gestopt. Na enkele maanden tot maximaal 2 jaar leiden Creutzfeldt-Jakob en variant-Creutzfeldt-Jakob tot de dood. 

Veiligheid

Alle producten van rundvlees die in de winkel liggen, zijn vrij van BSE. Dit geldt dus ook voor worst, tartaar, biefstuk, runderlappen, mergpijpjes en schenkel, ossenstaart, vleeswaren, vleessappen en melk. Ook producten uit slachtafval of botten mogen niet van risicomateriaal worden gemaakt. Gelatine, bouillon en cosmetica zijn ook vrij van BSE.