Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Populair
Alles over afvallen
Op een gezonde manier afvallen met langdurig... Bestel nu € 12,95
Ga naar
 

Wat geef ik mijn kind als toetje (4-13 jaar)

Is jouw kind fan van toetjes? Dan zijn deze tips voor gezonde nagerechten vast iets voor jouw kind.

Je eigen fruittoetje

Een fruittoetje is een perfect middel om fruit aan je kind te geven. Zo komt hij makkelijker aan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van 1,5 stuks (4 tot 8 jaar) of 2 stuks (vanaf 9 jaar). Maak het extra leuk door bijvoorbeeld je kind zelf fruitspiesjes te laten maken.

Fruit en zuivelmix

Het is gezond en lekker om het fruit te combineren met een schaaltje halfvolle of magere yoghurt of magere kwark. Zo helpt het toetje ook mee om elke dag genoeg melkproducten binnen te krijgen. Een klein schaaltje (150 ml) en wat fruit is genoeg voor je kind.

Bijvoorbeeld:

  • Magere yoghurt met een halve appel in stukjes
  • Halfvolle yoghurt met een half banaantje in plakjes
  • Magere kwark met een mandarijn in partjes

Variatietips voor een feestelijk tintje

  • Mix magere yoghurt met magere vla voor een vlaflip.
  • Versier magere yoghurt met aardbeien of ander fruit.
  • Maak zelf kleurrijke frozen yoghurt.

Moeilijke eter in huis?

Probeer het tij te keren met onze tips voor lastige eters.

Kindertoetjes uit de supermarkt

Je kent ze wel: die speciale kindertoetjes uit de supermarkt. Het zijn kleurige kleine kuipjes met bijvoorbeeld tekenfilmfiguren of dieren erop. Zeker jongere kinderen zijn er soms dol op. Af en toe kun je ze wel geven, maar er kan ook veel suiker, calorieën en/of vet inzitten. De verschillen tussen de toetjes kunnen groot zijn. Onze tip: als je ze koopt, maak dan een bewuste keuze.

Waar kun je op letten als je een kindertoetje koopt?

  • De portiegrootte: kies voor een klein toetje van 50 tot 100 milliliter.
  • Het aantal calorieën: kies er een van maximaal 100 calorieën per portie.
  • Hoeveelheid suiker: kies een toetje zonder snoepjes en waar het minste suiker in zit. Hiervoor kijk je op het etiket bij ingrediënten onder koolhydraten, bij ‘waarvan suikers’.

Plantaardige zuivel

Is je kind allergisch voor koemelk of wil je om een andere reden geen producten met koemelk geven? Maar wil je wel een toetje geven? Een volwaardig plantaardig alternatief voor je kind is sojayoghurt met voldoende eiwit, en toegevoegd calcium en vitamine B12.

Vraag en antwoord

Welke yoghurt is gezond?

Welke soorten yoghurt zijn er?

Grofweg is er roeryoghurt en standyoghurt. Roeryoghurt is glad geroerd voordat het de verpakking in gaat. Standyoghurt rijpt in de verpakking, het is dik en niet schenkbaar. Griekse en Turkse yoghurt zijn hier voorbeelden van.

Griekse yoghurt

Volle Griekse yoghurt bevat meestal meer vet en calorieën dan gewone volle yoghurt. Aan Griekse yoghurt is room toegevoegd. Een schaaltje magere yoghurt bevat 56 calorieën, een schaaltje Griekse yoghurt levert 188 calorieën. Dat is meer dan 3 keer zoveel. Het vet in yoghurt bestaat voor meer dan 60% uit verzadigd vet. Er zijn ook varianten van Griekse yoghurt met minder vet of heel weinig vet, deze heten vaak “yoghurt Griekse stijl”. Alleen de varianten met minder dan 1,1 gram verzadigd vet per 100 gram staan in de Schijf van Vijf.

Bulgaarse yoghurt en kefir

Bulgaarse yoghurt is gemaakt van ingedikte melk en magere melkpoeder. Volle Bulgaarse yoghurt bevat relatief veel verzadigd vet. Het is zelfs vetter dan gewone volle yoghurt. Alleen de varianten met minder dan 1,1 gram verzadigd vet per 100 gram staan in de Schijf van Vijf. Kefir bevat minder vet en calorieën dan Bulgaarse yoghurt. Aan kefir worden naast melkzuurbacteriën ook gisten toegevoegd. Het bevat wat koolzuurgas. Daardoor prikt het een beetje.

Skyr

Skyr is IJslandse yoghurt die weinig vet en veel meer eiwit en meer calorieën bevat dan magere yoghurt. De varianten die weinig verzadigd vet bevatten en niet teveel suiker, staan in de Schijf van Vijf. Eiwitten verzadigen meer dan koolhydraten en vetten. Van yoghurt of kwark met wat meer eiwit kun je dus iets langer een vol gevoel hebben. Gemiddeld krijgen mensen in Nederland meer dan voldoende eiwitten binnen en is eiwitrijke yoghurt of kwark niet nodig.

Yoghurtachtige producten met kokossmaak

Yoghurtachtige producten met kokossmaak kunnen gemaakt worden van koemelk, kokosmelk of soja. In yoghurt op basis van kokosmelk zit veel meer vet en verzadigd vet en veel meer calorieën dan in gewone volle yoghurt. Daarom passen die varianten meestal niet in de Schijf van Vijf. In de varianten op basis van koemelk zit vaak ook meer vet en verzadigd vet en kan veel meer suiker zitten dan in gewone magere yoghurt. In yoghurt met kokossmaak op basis van soja zit wat meer vet en calorieën dan in gewone magere yoghurt. Bij yoghurtachtige producten op basis van kokosmelk, soja of andere plantaardige ingrediënten is het belangrijk dat er voldoende eiwit in zit en dat er calcium en vitamine b12 is toegevoegd.

Geitenyoghurt

Geitenyoghurt is gemaakt van geitenmelk bevat ongeveer evenveel vet, eiwit en koolhydraten als volle yoghurt gemaakt van koemelk. Omdat geitenyoghurt meer dan 1,1 gram verzadigd vet per 100 gram bevat staat het niet in de Schijf van Vijf.

Vruchtenyoghurt

Naast naturel yoghurt is er ook yoghurt met smaakjes verkrijgbaar, zoals aardbeienyoghurt of bosvruchtenyoghurt. Deze yoghurtsoorten staan meestal niet in de Schijf van Vijf, omdat ze relatief veel suiker bevatten. Een schaaltje magere aardbeienyoghurt bevat 107 calorieën, een schaaltje magere yoghurt 56 calorieën. Het verschil is 3 klontjes suiker. Er is ook vruchtenyoghurt te koop waar zoetstoffen aan zijn toegevoegd in plaats van suiker. Deze bevatten minder calorieën. De soorten met per 100 gram maximaal 6 gram suiker en maximaal 1,1 gram verzadigd vet staan wel in de Schijf van Vijf.

Hoe wordt yoghurt gemaakt?

Yoghurt is een melkproduct. In een fabriek voegen ze aan melk melkzuurbacteriën toe. Die laten ze een tijdje staan, waardoor yoghurt ontstaat.

Kun je wel zeggen dat één product gezond is?

Je kunt eigenlijk van één product niet zeggen of het gezond is. Het hangt er namelijk altijd van af hoeveel of hoe vaak je het eet of drinkt. We kunnen dus wel zeggen of een product past in een gezonde voeding. Lees meer.
In de supermarkt kun je kiezen uit ontzettend veel soorten yoghurt, bijvoorbeeld magere, halfvolle, volle, Griekse en Bulgaarse yoghurt, vruchtenyoghurts en kwark. Voor je gezondheid kun je het beste kiezen voor de magere of halfvolle yoghurt, en dan de ‘naturel’ variant zonder toegevoegd suiker.

Yoghurt bevat veel goede voedingsstoffen, waaronder eiwit, calcium en vitamine B12 en B2. Het eten en drinken van zuivelproducten hangt samen met een lager risico op darmkanker en diabetes type 2.

Welke yoghurt staat in de Schijf van Vijf?

Een yoghurt past in de Schijf van Vijf als deze per 100 gram:

  • Minder dan 1,1 gram verzadigd bevat
  • Maximaal 6 gram suiker bevat

Er is een plantaardige variant (op basis van soja of amandel bijvoorbeeld) eiwit, calcium en vitamine B12 zit.

Wanneer staat yoghurt niet in de Schijf van Vijf?

Yoghurtsoorten met relatief veel verzadigd vet staan niet in de Schijf van Vijf. Het gaat hierbij om “volle” yoghurts met meer dan 1,1 gram verzadigd vet per 100 gram. Magere yoghurt bevat nauwelijks verzadigd vet. Verzadigd vet verhoogt het slechte LDL-cholesterol. Een te hoog cholesterol vergroot het risico op hart- en vaatziekten. Ook magere en halfvolle yoghurtsoorten met meer dan 6 gram suiker per 100 gram staan niet in de Schijf van Vijf. 

Wil je weten of de yoghurt die jij graag eet in de Schijf staat? Zoek het hieronder op.
sluiten
Is de BMI (Body Mass Index) van mijn kind gezond?

Wil je weten of je kind een gezond gewicht heeft? De BMI (Body Mass Index) geeft hiervoor een indicatie. 

Wanneer je de BMI-meter hieronder invult krijg je direct een advies voor je kind. Is de BMI veel  te hoog of te laag? Ga dan naar de huisarts, schoolarts of consultatiebureau. Zij kunnen vaststellen of je kind echt te licht of te zwaar is en je gerichte adviezen geven. Ook als je je zorgen maakt over het gewicht van je kind kun je bij hen terecht.

Is je kind wat te zwaar? Wat je beter niet kunt doen, is je kind op eigen houtje op dieet zetten. Kinderen hebben namelijk alle voedingsstoffen nodig om goed te groeien. Beter is het om te kijken of je iets kunt aanpassen in zijn eetgedrag. Geef je kind voornamelijk gezond eten zoals fruit, groente en volkorenproducten, en zorg dat hij niet te veel extra’s neemt, zoals koek, snoep, zoute snacks, limonade, sap en frisdrank met suiker.

De BMI-meter is voor kinderen vanaf 2 jaar. Lees meer over gezond gewicht voor je:

sluiten
Is geitenmelk beter dan koemelk?
Er zijn geen duidelijke voordelen van geitenmelk boven koemelk. De samenstelling van geitenmelk lijkt veel op die van volle koemelk. Het is niet bewezen dat geitenmelk beter verteerbaar is.

Enkele verschillen: Er zit in geitenmelk meer verzadigd vet dan in halfvolle koemelk. Daarnaast zit er in geitenmelk minder jodium dan in koemelk.

Vet

Melk en melkproducten leveren veel goede voedingsstoffen. Ze bevatten eiwit en zijn een bron van de vitamines B2, B12 en calcium. Het vet in melk bevat wel veel verzadigde vetzuren. Dit vergroot het risico op hart- en vaatziekten. Eet je magere en halfvolle melkproducten, dan krijg je niet te veel verzadigd vet binnen. Deze producten staan dan ook in de Schijf van Vijf. Geitenmelk en volle koemelkproducten staan niet in de Schijf van Vijf, omdat ze te veel verzadigd vet bevatten. Halfvolle geitenmelk en geitenkarnemelk staan wel in de Schijf van Vijf omdat ze minder vet bevatten. 

Gezondheidseffecten

Onderzoek naar zuivel gaat voornamelijk over zuivel van koeien. Het nemen van zuivel hangt samen met een lager risico op darmkanker en het eten van yoghurt met een lager risico op diabetes type 2. We weten niet zeker of die effecten ook voor geitenzuivel gelden omdat er weinig onderzoek naar is gedaan bij mensen.

Verteerbaar

In de supermarkt kun je op sommige geitenmelkproducten de tekst ‘licht(er) verteerbaar’ lezen. Er zijn echter nog geen wetenschappelijke onderzoeken die aantonen dat geitenmelk lichter verteerbaar is.

Allergie

Mensen met een koemelkallergie kunnen meestal ook geen geitenmelk drinken. Het overgrote deel van de mensen dat allergisch is voor koemelk, is dat ook voor geitenmelk, schapenmelk, paardenmelk, kamelenmelk, buffelmelk en ezelmelk.

Geitenmelk bij koemelkallergie baby’s

Kan of wil de moeder door omstandigheden geen borstvoeding geven dan is flesvoeding een goed alternatief. Krijgt je baby flesvoeding en heeft hij een aangetoonde koemelkallergie? De kans dat hij ook allergisch is voor geitenmelk en schapenmelk is heel groot. Het beste om te geven is hypoallergene flesvoeding. In hypoallergene melk zijn de eiwitten in stukjes geknipt waardoor er geen allergische reactie meer ontstaat. Tot 1 jaar is deze hypoallergene voeding het beste als je kind een koemelkallergie heeft.

Andere vervangende melk voor baby's

Zowel dierlijke koemelkvervangers zoals geitenmelk en schapenmelk en plantaardige alternatieven zoals sojadrank, haverdrank en amandeldrank worden in de eerste 6 maanden afgeraden als vervangende voeding. Tussen 6-12 maanden adviseren we borstvoeding of opvolgmelk in plaats van de gewone koemelk of andere dierlijke en plantaardige vervangers. 

Bekijk onze adviezen over welke melk geschikt is voor baby's.

Vanaf 12 maanden kun je je kind in plaats van opvolgmelk gewone melk geven. Wil je een volwaardig plantaardig alternatief voor je dreumes of peuter, kies dan een sojadrank met toegevoegd calcium en vitamine B12.
sluiten
Bevat magere vruchtenyoghurt minder calorieën dan volle yoghurt?
Volle yoghurt bevat juist minder calorieën dan magere yoghurt met vruchten uit een pak of beker. Dit komt omdat er veel toegevoegde suikers in magere yoghurt met vruchten zit.

De termen vol en mager zeggen dus alleen iets over hoe vet de yoghurt is en niet hoeveel calorieën het bevat. Naast termen vol en mager is het daarom ook zinvol om bij zuivel te kijken naar het aantal kilocalorieën per 100 gram. Bij magere yoghurt met vruchten komen de calorieën vooral van de toegevoegde (vruchten)suikers en veel minder uit fruit en zuivel.

Zowel volle yoghurt als magere yoghurt met vruchten staan niet in de Schijf van Vijf en eet je dus liever niet te vaak. Wel in de Schijf van Vijf staat magere yoghurt met vers fruit zonder suiker.

sluiten
Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Ontvang elke 2 weken tips en nieuwtjes over gezond, duurzaam en veilig eten in je mailbox.