Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.
Menu van de Week Recept van de dag
De kracht van Italiaanse eenvoud
2 personen
15-30 minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Populair
Alles over afvallen
Op een gezonde manier afvallen met langdurig... Bestel nu € 12,95
Ga naar
 

Wat geef ik mijn kind als avondeten? (4-13 jaar)

Een goede warme maaltijd vult de maag met gezonde producten. Ook een toetje kan erbij horen. 
Hoe eten jij en je kind een gezonde avondmaaltijd? En wat is een gezond toetje?  

Avondmaal

Maak je een warme maaltijd volgens de Schijf van Vijf, dan varieer je volop: met groente, maar ook tussen aardappelen en volkorenproducten, zoals volkorenpasta, bulgur en zilvervliesrijst. En je wisselt af tussen verschillende soorten vis, peulvruchten, vlees, ei en noten. Een product met het goede onverzadigde vet, zoals bak- en braadvet uit een knijpfles of olie is ook onderdeel van een gezonde warme maaltijd.

Hoeveel moet ik opscheppen?

Vergeleken met jouw bord ligt er wat minder op het bord van jouw kind, vooral op het bord van kinderen van 4 tot 8 jaar. Kijk maar eens naar de gemiddelde porties.

Aanbevolen portiegrootte

               Volwassene

                                            Kind van 4-8 jaar

  • 4-5 opscheplepels groente (200-250 gram)       
  • 4-5 opscheplepels volkoren pasta (240-300 gram)
  • 100 gram kipfilet
  • glas water
  • 2-3 opscheplepels groente (100-150 gram) 
  • 2-3 opscheplepels volkoren pasta (120-180 gram) 
  • 50 gram kipfilet
  • glas water

              Volwassene

                                           Kind van 4-8 jaar             


  • 4-5 opscheplepels groente (200-250)
  • 4-5 opscheplepels volkoren couscous met peterselie en lente-ui (240-300 gram)
  • 100 gram gebakken kabeljauw  
  • glas water               
  • 2-3 opscheplepels groente (100-150 gram) 
  • 2-3 opscheplepels volkoren couscous (120-180 gram 
  • 50-60 gram gebakken kabeljauw
  • glas water

Het bord hoeft niet leeg

Sommige kinderen eten meer dan anderen. Ook bij 1 kind kan het van week tot week verschillen hoeveel trek hij heeft. Zeker als je kind nog jong is, voelt hij zelf goed aan hoeveel hij nodig heeft. Daarom hoeft het bord niet leeg als je kind geen trek meer heeft. Kijk bij tips voor de eetopvoeding.

Ook benieuwd naar de porties voor een kind van 9-13 jaar? Vul de Schijf van Vijf voor jou in voor jouw kind. 

Vraag en antwoord

Kan mijn kind vegetarisch eten?
Je kind kan prima vegetarisch eten. Kies dan voor ei, tempé, tofu en peulvruchten, zoals bruine bonen, kikkererwten en linzen of een vegetarisch product waaraan ijzer, B1 en/of B12 is toegevoegd. Eet je kind geen vlees, maar wel vis? Dan is vis ook een alternatief voor vlees.

In groente zit ook ijzer, maar dat is plantaardig ijzer. Het lichaam neemt dit minder makkelijk op. Vitamine C helpt om ijzer uit de voeding te halen. Geef je kind daarom bij elke maaltijd iets van groente of fruit. 

Kant-en-klare vleesvervangers

De meeste winkels hebben een assortiment aan voorverpakte, kant-en-klare vleesvervangers zoals vegetarische reepjes of balletjes. Kijk voor je deze koopt goed op het etiket of ze wel een goede vleesvervanger zijn. In een goede vegetarische keuze zit eiwit, ijzer, vitamine B1 en/of vitamine B12. Kijk ook op het etiket hoeveel zout er in zit. De nieren van kinderen tot 4 jaar kunnen dat nog niet goed verwerken. 
Wat zijn goede vleesvervangers?

Helemaal geen dierlijke producten

Wil je je kind helemaal geen dierlijke producten te eten geven, dus ook geen melk, kaas en eieren? Vraag dan advies aan je consultatiebureau of aan een diëtist. Het is erg belangrijk dat je kind geen voedingsstoffen tekort komt.
sluiten
Kan ik mijn jonge kind al noten en pinda’s geven?

Noten en pinda’s bevatten veel goede voedingsstoffen. Ook voor jonge kinderen is een kleine hoeveelheid elke dag prima. Denk aan 100% pindakaas of 100% notenpasta zonder zout of suiker.

Wat ook kan: maal of hak de noten fijn en strooi ze in de yoghurt of over de warme maaltijd.

Pinda-allergie voorkomen bij baby's

Al jong beginnen met het geven van noten of pinda’s heeft voordelen. Uit onderzoek blijkt dat kinderen met een hoger risico op een noten- of pinda-allergie, later minder vaak een allergie hiervoor ontwikkelen als ze al jong noten en pinda’s krijgen.

Je baby mag vanaf 4 maanden pindakaas zonder toegevoegd zout en suiker. Heeft je baby ernstig eczeem of een voedselallergie? Dan is het extra belangrijk om vroeg te starten met verschillende soorten voeding. Als je baby hapjes krijgt, dan is het goed om hem minimaal één keer per week pinda’s te geven in de vorm van pindakaas zonder toegevoegd zout en suiker. Overleg wel eerst met de behandelend arts van je kind.

Tip: Pindakaas zonder toegevoegd zout en suiker en gebakken roerei kun je mengen met wat fijngemaakt fruit of gekookte groente.

Vermoedens van allergie? Ga naar de huisarts.

Vermoed je dat jouw baby, dreumes of peuter een allergie heeft voor pinda’s of noten? Of denk je dat jouw kind een hoger risico loopt op een allergie? Neem dan contact op met de huisarts of het consultatiebureau. Daar kunnen ze uitzoeken of je kind echt allergisch is en hoe erg de allergie is. Als je een sterk vermoeden hebt dat je kind klachten krijgt na het eten van pinda’s of noten, is het beter om je kind geen noten of pinda’s te geven tot uitgezocht is wat er aan de hand is. Hoe kun je een voedselallergie herkennen bij je kind?\

Meer weten over voedselallergieën bij baby’s
Meer weten over voedselallergieën bij dreumesen en peuters

Notenpasta of gemalen noten

Geef kinderen onder de 4 jaar geen hele pinda’s of noten. Bij jonge kinderen zijn het gebit en de mondspieren nog niet volledig ontwikkeld. In hele noten kunnen ze zich verslikken. Ook oudere kinderen kunnen zich nog verslikken. Eet zoveel mogelijk rustig aan tafel en blijf er altijd bij als je ze hele noten geeft. Ben je onzeker, geef dan gemalen noten of notenpasta.

sluiten
Is alcohol in eten schadelijk voor kinderen of zwangeren?
Gerechten waarin alcoholische drank is verwerkt zijn niet geschikt voor zwangeren of kinderen. Er blijft altijd wat alcohol achter, ondanks dat er alcohol verdampt of vervliegt. Uit voorzorg adviseren we daarom om dit soort gerechten niet te eten als zwangere vrouw of te geven aan kinderen.

Er zijn veel manieren om alcohol te gebruiken in recepten. Denk aan saus van rode of witte wijn, likeur in tiramisu, geflambeerde banaan, likeurbonbons en mosselen gestoofd in bier. In dit soort recepten kan een kleine hoeveelheid alcohol zitten.

Alcohol na het koken en stoven

Na meer dan 2 uur stoven van gerechten waaraan alcohol is toegevoegd, is meer dan 90% van de alcohol verdwenen. Bij korter verhitten blijft meer alcohol achter: circa 40% na 15 minuten verhitten.

Alcohol na het flamberen

Na flamberen blijft ongeveer 75% van de alcohol aanwezig in het gerecht. Flamberen is het in brand steken van een van te voren verwarmde sterk alcoholische drank, die over een bereid gerecht wordt gegoten.

Alcohol bij het bewaren

Bij bewaren in de koelkast of bij kamertemperatuur van gerechten of sauzen waarin alcohol is verwerkt neemt het alcoholgehalte met 10 tot 20% af.
sluiten
Is pindakaas gezond?
100% pindakaas of notenpasta zonder toegevoegd suiker en zout valt in de Schijf van Vijf. Deze soorten zijn dus gezond broodbeleg, ook voor je kind. Aan veel potten pindakaas en notenpasta is zout en suiker toegevoegd. Dat is een minder gezonde keuze.
 
In pindakaas zit over het algemeen voornamelijk gemalen pinda’s. Pinda’s zijn eigenlijk geen noten, maar peulvruchten. Toch worden pinda’s vanwege hun eigenschappen en samenstelling tot noten gerekend. Aan pindakaas wordt vaak olie, zout en/of suiker toegevoegd. Maar er zijn ook soorten pindakaas verkrijgbaar zonder toegevoegd zout en suiker. Die zijn beter voor je gezondheid.
 

Noten en pinda’s beschermen tegen hartziekten

Het eten van ongezouten noten waaronder pinda’s verlaagt het LDL-cholesterol en verkleint de kans op hartziekten. Deze effecten komen waarschijnlijk doordat er veel onverzadigd vet in noten zit. LDL-cholesterol is niet goed voor de bloedvaten. Lees meer over cholesterol.

Notenpasta’s en notenspreads

Er zijn ook andere notensmeersels op de markt, bijvoorbeeld van hazelnoten of amandelen. Vaak vind je die in de wat grotere supermarkten, of speciaalzaken. Die kun je prima gebruiken als afwisseling voor pindakaas. De 100% notenspreads zonder toegevoegd suiker en zout zijn de gezondste keuze. Op het etiket kun je zien of er zout of suiker aan is toegevoegd. Kijk hiervoor bij de ingrediënten.

Welk broodbeleg staat in de Schijf van Vijf, en wat niet? Zoek het op in onze handige zoektool 'Staat dit in de Schijf?'

Waarom heet het eigenlijk pindakaas?

Nederland is het enige land ter wereld waar het woord ‘kaas’ wordt gebruikt om een spread gemaakt van pinda’s aan te duiden. Toen peanut butter in 1948 in Nederland op de markt kwam, mocht het geen boter heten. Dat was namelijk een beschermde term: alleen roomboter mocht zo heten. Dit om verwarring met margarine te voorkomen. Het werd ‘kaas’ omdat het leek op leverkaas, een product waar ook geen echte kaas in zit.

Pinda-allergie

Een pinda-allergie kan heel vervelend zijn. Vaak begint het op jonge leeftijd, maar het kan ook op latere leeftijd ontstaan. Een pinda-allergie kan zelfs levensbedreigend zijn. Als je vermoedt dat je een pinda-allergie hebt of dat je kind die een heeft, ga dan niet zelf proberen te experimenteren met andere voeding. Dat kan gevaarlijk zijn. Ga liever naar de huisarts. Deze kan jou of je kind doorsturen. 

Kun je wel zeggen dat één product gezond is?

Je kunt eigenlijk van één product niet zeggen of het gezond is. Het hangt er namelijk altijd van af hoeveel of hoe vaak je het eet of drinkt. We kunnen dus wel zeggen of een product past in een gezonde voeding. Lees meer.
sluiten
Waarom adviseren jullie ook voor kinderen magere of light-varianten van zuivel en vlees?

Als je je kind halfvolle of magere melkproducten en mager vlees (zoals kip of mager gehakt) geeft, dan krijgt je kind minder verzadigd vet binnen. Volle melkproducten (zoals volle melk, volle yoghurt, roomboter en 48+kaas) en vet vlees (speklap, gehakt, worst) bevatten vooral verzadigd vet, wat niet goed is voor de gezondheid. Ook bij jonge kinderen verhoogt verzadigd vet het LDL-cholesterol van het bloed. Een te hoog LDL-cholesterol is niet goed voor de bloedvaten.

Jonge kinderen zijn volop in de groei en hebben vetten nodig. Vet is een bron van energie, vitamine A, vitamine D, vitamine E en essentiële vetzuren.  Onverzadigd vet verlaagt het LDL-cholesterol van het bloed. Geef ze vooral beleg en andere producten met onverzadigde vetten. Onverzadigde vetten zitten bijvoorbeeld in margarine, olijfolie, notenpasta, 100%pindakaas, vis en avocado.

Wat zijn light-producten en zijn ze gezond?

sluiten
 
Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Ontvang elke 2 weken tips en nieuwtjes over gezond, duurzaam en veilig eten in je mailbox.