Overgewicht bij kinderen
Het aantal kinderen dat op jonge leeftijd te zwaar is stijgt. De afgelopen 20 jaar is het aantal kinderen met overgewicht verdubbeld. Ook in jouw gemeente is de kans groot dat minstens een op de vijf meisjes en een op de zeven jongens te zwaar is. Overgewicht verhoogt de kans op chronische ziekten zoals artrose, diabetes, hart- en vaatziekten en gewichtsproblemen, maar kan ook psychische problemen veroorzaken.
Ouders hebben een belangrijke rol bij wat hun kinderen eten. Maar ook de omgeving heeft veel invloed. Een gezonde keuze op scholen, in sportkantines, snackbars en supermarkten, draagt bij aan voorkomen van overgewicht bij kinderen. Een gemeente kan invloed uitoefenen op de omgeving.
Ook de afdeling Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) van het Convenant Gezond Gewicht kan gemeenten adviseren en ondersteunen bij het opzetten van publiek-private samenwerking.
De overheid kan van gezonde voeding een prioriteit maken in het gezondheidsbeleid. Daarbij kan de gemeente zich bijvoorbeeld richten op voorlichting en begeleiding van kwetsbare groepen, zoals kinderen.
Daarbij kan de gemeente en GGD samenwerken met diëtisten, sportconsulenten en schoolbegeleiders.
7 tips voor een gezonde gemeente
Zo kan de gemeente de omgeving van kinderen gezonder maken.
1. Schooldiëtist
De gemeente kan extra geld ter beschikking stellen om een schooldiëtist aan te stellen. De schooldiëtist is gespecialiseerd in goede voeding voor kinderen en kan op de basisschool voorlichting geven aan kinderen van de hoogste groepen, ouders en leerkrachten.
De diëtist kan ook lessen en praktijkdagen verzorgen, de schoolkantine doorlichten en individuele leerlingen persoonlijk begeleiden. De schooldiëtist kan de kinderen per leeftijdscategorie volgen, een gezond eetpatroon aanleren en stimuleren om aan sport en beweging te doen. Ook bij kinderdagverblijven en de voor- en naschoolse opvang kan de schooldiëtiste een rol spelen.
De gemeente kan ook extra budget ter beschikking stellen om het thema voeding binnen scholen te verankeren in het beleid en de uitvoering.
Bij het opstellen van gezondheidsbeleid kunnen scholen begeleid worden door een jeugdverpleegkundige. Een mogelijkheid is om hiervoor extra preventie-uren ter beschikking te stellen. Een schooldiëtist kan ingezet worden voor de praktische uitvoering.
2. Schoolfruit
Veel kinderen eten onvoldoende fruit en groente. Daarom is het belangrijk fruit op school aan te bieden. De gemeente kan scholen hierin ondersteunen, zowel financieel als logistiek. Ook kun je overwegen om alle kinderen dagelijks tussen de middag een warme maaltijd aan te bieden.
3. Minder fastfood-restaurants
De gemeente kan ervoor zorgen dat het aantal vergunningen voor fastfood-restaurants en snackbars in de gemeente worden bevroren. Verder kan het gezonde aanbod in schoolkantines en sportkantines worden gestimuleerd.
4. Preventie
Gemeenten kunnen gebruikmaken van gratis voorlichtingsmiddelen, zoals Smaaklessen voor het basisonderwijs en Weet Wat Je Eet voor het voortgezet onderwijs. Kijk samen met de GGD hoe deze materialen ingezet kunnen worden bij regionale activiteiten.
5. Duurzame inkoop
De overheid heeft de ambitie om 75% duurzaam in te kopen vanaf 2010. De gemeenten streven naar 75% in 2010 en 100%in 2015. Op gebied van voeding gaat het bijvoorbeeld om catering uit biologische producten of producten met andere duurzaamheidkenmerken.
Denk aan vlees en eieren van dieren met vrije uitloop, duurzame vis, producten uit kassen met laag energiegebruik en producten die een zo kort mogelijke transportroute hebben afgelegd of producten van eerlijke handel.
Via schooltuinen, stadsboerderijen, boerenmarkten, agrarische open dagen en groene schoolreisjes kunnen kinderen meer in contact komen met de herkomst en productie van voeding. De gemeente kan dit stimuleren.
6. Vers-fruit-punt in gemeentelijke gebouwen
De gemeente kan rekening houden met gezonde voeding bij de inrichting van gemeentelijke panden. Denk aan een "vers-fruit-punt" en een broodjesbar.
Ook kan de gemeente het goede voorbeeld geven door haar eigen kantine gezond in te richten en beweging te stimuleren, bijvoorbeeld door goed toegankelijke trappenhuizen.
7. Politiek geeft het voorbeeld
Politici kunnen het goede voorbeeld geven. Dat kan bijvoorbeeld door water, fruit en gezonde lunches aan te bieden bij vergaderingen. Verder kan bij bijeenkomsten en recepties gelet worden op een goed en gevarieerd aanbod aan gezonde voeding.