Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Coq à l'orange
2 personen
30+ minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Is onbewerkt eten zonder pakjes en zakjes gezonder?

Er zijn verschillende goeroe’s die ‘fabriekseten’ afzweren en ook het Voedingscentrum stimuleert zelf koken. Toch zijn er ook bewerkte producten die wel in de Schijf van Vijf passen. Hoe kan dat?

Over het algemeen is kiezen voor minder bewerkt eten en zelf koken met verse producten een goede vuistregel voor een gezonder en duurzamer eetpatroon. Hierdoor ga je waarschijnlijk bewuster om met eten, kook je zelf met veel groente, laat je zoute, voorverpakte soepen en sauzen achterwege en eet je minder snacks en snoep tussendoor. 

Soorten bewerking

Toch kun je bewerkingen niet helemaal mijden. Bijna alle producten die we kopen zijn in de weg van land naar het bord op één of andere manier (een beetje) bewerkt, ook biologische producten. Groente, fruit en peulvruchten worden ingemaakt, bevroren of gedroogd, melk gepasteuriseerd, kraanwater gefilterd en noten gebrand.

Soms worden er stoffen aan toegevoegd om producten langer houdbaar te maken. Dit voorkomt voedselverspilling en dat mensen ziek worden van bedorven eten. Worden hulpstoffen zoals citroenzuur (e330) toegevoegd, dan gaat dit niet ten koste van de voedingswaarde. Worden zout, suiker of vetzuren toegevoegd, dan wordt het product wel minder gezond. 

Andere bewerkingen zijn puur bedoeld om ons als consument te plezieren. Door smaken, kleuren en geuren toe te voegen vinden we producten aantrekkelijker. Strenge regelgeving in Nederland zorgt ervoor dat er niets aan ons eten wordt toegevoegd wat de lever niet kan afbreken of wat zich ophoopt of stapelt in ons lichaam. Meer informatie over e-nummers.

Ultra-processed foods

Er bestaat echter ook een categorie van producten die sterk bewerkt zijn en die per portie veel calorieën, suiker, verzadigd vet en zout bevatten en maar weinig vitamines, mineralen en vezels. Dit worden ultra-processed foods genoemd. Het is vaak zo bedacht dat we er makkelijk te veel van eten: het is gemaksvoedsel, je hoeft zowat alleen maar de verpakking open te maken om het op te eten.

Ook worden dit soort producten verkocht in een aantrekkelijke verpakking, zijn ze overal te krijgen en zorgt slimme marketing ervoor dat we er al gauw te veel van eten. Denk aan ijs, koekjes, zoete (zuivel)dranken, snoep, chocolade, gebak, toetjes, pizza, gezoete ontbijtgranen en chips. 

Nuttige toevoegingen

Dat iets natuurlijk is, wil niet zeggen dat het automatisch gezond is. Producten van dieren, zoals zuivel en kaas zitten van nature vol verzadigde vetten. Door bewerking zijn de natuurlijke ongezondere voedingsstoffen eruit gehaald en meer goede eigenschappen overgebleven. Denk aan magere yoghurt en melk, of zoutarme 30+ kaas. Deze producten vind je wel terug in de Schijf van Vijf.

In halvarine en margarine uit een kuipje  en vloeibare bakproducten zitten minder verzadigde vetten dan in dierlijke vetten, en er is extra  vitamine A en D  aan toegevoegd. Vitamines waarvan we in Nederland relatief vaak tekort aan hebben. Om die reden is er ook jodium toegevoegd aan het bakkerszout in brood. 

Omgaan met ultra-processed foods

Alle bewerkingen helemaal mijden is dus onmogelijk en ook niet nodig. Maar te veel ultra-processed foods eten is niet gezond. Eet je volgens de Schijf van Vijf dan eet je een evenwichtige voeding, met niet te veel sterk bewerkte producten en krijg je niet te veel suiker, verzadigd vet en zout binnen. Af en toe een koekje, ijs of chips hoeft geen probleem te zijn. 
De lekkerste kerstrecepten
2 menu's voor jou

Wil je inspiratie voor een kerstmenu waar je helemaal de blits mee maakt? Met onze driegangenmenu's maak je zeker indruk. Ook in vega-variant.