Op verschillende plekken in de keten is dierenwelzijn van belang: veehouderijen, boerderijen, fokkerijen, transportbedrijven en slachterijen.
Dierenwelzijn betreft de kwaliteit van het leven van het dier, waarbij de houder de ‘vijf vrijheden’ respecteert en daarmee de grenzen van het adaptatievermogen van het dier niet overschrijdt. (Definitie Nota Dierenwelzijn)
De 5 vrijheden van de Britse Farm Animal Welfare Council (FAWC). zijn het uitgangspunt voor het Nederlandse en Europese beleid. Het dier:
- heeft geen dorst en honger
- is vrij van ongemak
- heeft geen pijn, verwondingen en is niet ziek
- vertoont normaal gedrag
- heeft geen angst en stress
Voor elk dier kan welzijn in de praktijk wat anders betekenen. Daarom heeft de Europese overheid hiervoor regels opgesteld. Deze regels zijn minimumeisen voor het houden van dieren in Europa. De regels zijn in Nederland vastgelegd in de Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren. Er staan algemene regels in die voor alle dieren gelden.
In Nederland is het verboden:
- dieren onnodig pijn te doen, letsel te veroorzaken of de gezondheid aan te tasten;
- dieren geen zorg te bieden als het dat nodig heeft;
- onnodige ingrepen te plegen bij dieren;
- dieren als prijs, beloning of gift uit te reiken.
Daarnaast is iedereen verplicht een hulpbehoevend dier zorg te verlenen. Verder zijn er regels voor bijvoorbeeld:
Voor het houden van leghennen, kalveren en varkens zijn concrete regels uitgewerkt. Zo worden legbatterijen per 2012 verboden. Voor vleeskuikens zijn er sinds 2010 regels.
De keurmerken voor dierenwelzijn hebben eigen regels opgesteld die verder gaan de de wetgeving.
Er is sinds 2007 een wet voor veetransport. Hierin staat dat de begeleiders een speciale opleiding moeten hebben en dat bij transporten van langer dan acht uur speciale vrachtwagens gebruikt moeten worden.
Daarnaast stelt de wet eisen aan slachthuizen. Zij moeten de stress beperkt houden en de dieren verdoven of bedwelmen. Bij de slacht zijn veeartsen aanwezig om te kijken of de regels worden nageleefd. Zij kijken ook of de dieren gezond zijn.
De nieuwe Voedsel- en Warenautoriteit ziet erop toe dat bedrijven zich aan de regels houden. In de praktijk blijkt dat niet altijd de regels worden nageleefd.