Bij het kopen van vis kun je rekening houden met milieubelasting en duurzaamheid van de visvangst. Ook kun je letten op toegevoegde stoffen, Er zijn allerlei initiatieven en keurmerken die je helpen bij het maken van een keuze.
Vangstgebied of land van herkomst
Heb je te maken met kweekvis, of vis die is gevangen in zee of de binnenwateren? Dat staat meestal op de verpakking. Als het gaat om verse vis, dan kan de visboer je er alles over vertellen. Alleen als de vis is bewerkt en bijvoorbeeld is ingeblikt of gepaneerd, is voor de consument niet altijd te zien waar hij vandaan komt.
Bij gevangen vis staat uit welk gebied de vis afkomstig is. De Noordzee hoort bij het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan. De Oostzee is een apart vangstgebied.
Bij kweekvis staat ‘aquacultuurproduct’ of ‘kweekvis’, samen met het land waar de vis het laatste deel van de kweektijd heeft doorgebracht.
Het Productschap Vis geeft informatie over de herkomst van vis: www.tijdvoorvis.nl (nieuw venster).
Seizoen
Gekweekte vis is het hele jaar te krijgen. Het aanbod van verse gevangen vis verschilt per seizoen. Sommige vissen zijn een aantal maanden van het jaar slecht verkrijgbaar. Elke vis maakt namelijk jaarlijks een cyclus door. In de paaiperiode plant vis zich voort. Dat is vooral in het voorjaar. De vis teert dan in op zijn reserves en zit vol hom en kuit. De vis kan dan beter niet gegeten worden. De smaak is minder. Bovendien is het voor de visstand belangrijk dat hij zich kan voortplanten.
Het Productschap Vis heeft een kalender waarop je kunt zien wanneer welke vis het beste verkrijgbaar is. Kijk op www.tijdvoorvis.nl (nieuw venster)
Keurmerken
Er zijn nog niet veel keurmerken voor gekweekte en wilde vis. Op veel verpakkingen staan wel claims als ‘wild gevangen’, ‘natuurlijk oceaanwater’ en ‘vers verpakt’. Deze zeggen niets. De volgende initiatieven en keurmerken besproken zeggen wel degelijk iets over de milieubelasting.
De VISwijzer
De VISwijzer laat zien wat het Wereld Natuurfonds en Stichting De Noordzee een goede keuze vinden met het oog op de natuur en het milieu. Bij wild gevangen vis is gekeken naar bedreiging van de visstand, bijvangsten, verwondingen en sterfte en de gevolgen van de visserij voor de omgeving. Bij kweekvis is gekeken naar milieuvervuiling en energiegebruik en bedreiging van de wilde soorten, bijvoorbeeld door het gebruik van visolie en vismeel.
In de VISwijzer zie je 3 categorieën vis: ‘prima keuze’, ‘tweede keuze’ (middenweg) en ‘liever niet’. De beoordeling verschilt per vissoort en herkomstgebied en wordt elk jaar opnieuw bekeken. De VISwijzer is te downlowaden op www.goedevis.nl (nieuw venster).
Het Marine Stewardship Council-keurmerk (MSC)
Visproducten met het Marine Stewardship Council-keurmerk (MSC)
zijn afkomstig van duurzame visserij. Bij duurzame visserij worden visstanden duurzaam beheerd en wordt zo min mogelijk schade toegebracht aan het leven in de zee.
Op www.goedevis.nl (nieuw venster) staan verkoopadressen
van MSC-vis. De viswinkelketen Fishes verkoopt ten minste tien vissoorten met het MSC-keurmerk.
Milieukeur
Er is gekweekte tilapia met Milieukeur
. Voor Nederlandse gekweekte meerval en paling zijn ook criteria opgesteld. Er zijn eisen voor het waterverbruik en daarmee samenhangend het energieverbruik, net als voor voer, diergeneesmiddelen en waterkwaliteit. Ook zijn er aanbevelingen voor het dierenwelzijn, maar die zijn niet verplicht.

Biologische zalm en forel
Een groeiend aantal kwekerijen brengt biologische vis op de markt. Het gaat om zalm en forel dat voorverpakt te koop is bij sommige natuurwinkels. De vis draagt het Nederlandse predicaat ‘ biologisch’
en twee buitenlandse keurmerken voor biologische productie: het Duitse Naturland-keurmerk en het Engelse Soil Association keurmerk. 
Voor de kweek van biologische vis geldt o.a. dat er niet te veel vissen op een kubieke meter leven, dat ze voldoende voer krijgen, het water niet verrijkt wordt met zuurstof en er geen medicijnen of groeimiddelen worden toegepast. Ook moet de voortplanting op een natuurlijke manier gaan.
Waddengoud
Waddengoud (nieuw venster) is een merk en een erkend streekproduct uit het Waddengebied. De duurzaamheidscriteria voor het keurmerk zijn opgezet door de Waddengroep en goedgekeurd door de Waddenvereniging en de Vogelbescherming. Richtlijnen hebben betrekking op het type visnet, de bijvangst en omgang met afval.
In sommige natuurvoedingswinkels is er in het seizoen (diklip)harder te koop met het Waddengoud-merk
. Er betaan ook waddengarnalen (garnalenkroket), kokkels, mosselen en Japanse oesters met het Waddengoud-merk.
‘Dolfijnvriendelijk’
Op bijna alle blikjes tonijn staan termen als ‘dolfijnvriendelijk’ en ‘dolfijnveilig’, in combinatie met een logo
. Hiermee wordt aangegeven dat dolfijnen niet het slachtoffer zijn van de tonijnvisserij. Maar het gaat niet om een keurmerk waarop door een onafhankelijke partij wordt toegezien.
Als tonijnvissers de bindende internationale regels en afspraken naleven, wordt alle tonijn gevangen op een dolfijnvriendelijke manier. Vissen op tonijn rond dolfijnen is namelijk verboden of aan banden gelegd.
Negentig procent van de tonijnvisserijen is aangemeld bij de Amerikaanse milieu-organisatie Earth Island Institute. Zij geven daarmee aan zich aan een dolfijnvriendelijke vangstmethode te houden. De regels hiervoor zijn strenger dan die van de overheid. Zo mogen er geen drijfnetten worden gebruikt. Op grote schepen moet een onafhankelijke waarnemer mee. Op www.earthisland.org (nieuw venster) staan de bedrijven die aan deze eisen voldoen. In Nederland gaat het dan bijvoorbeeld om Princes Foods en DeepBlue.
Diervriendelijk
Voor wat betreft het dierenwelzijn is er weinig keus. Er is nog geen vis te koop waarbij voor de consument duidelijk is dat is toegezien op het dierenwelzijn.
Toegevoegde stoffen
Aan vis kan water worden toegevoegd. Daarbij worden andere ingrediënten of hulpstoffen toegevoegd om het water te binden. Vaak worden voor dit doel eiwitten of fosfaten gebruikt (zoals E450, E451 en E407). Het toevoegen van water en waterbinders aan vlees, vis en kip is toegestaan. Diepgevroren vis(filets) worden altijd omhuld met een laagje water dat gebonden wordt met fosfaten. Dit beschermt het visvlees tegen uitdroging. Op de verpakking wordt altijd het nettogewicht vermeld, dus zonder het gewicht van het water.