Mensen met astma hebben vooral klachten als benauwdheid, opgeven van slijm en hoesten. De luchtwegen van mensen met astma zijn extra gevoelig voor allerlei prikkels. Bij sommige astmapatiënten kunnen ook bepaalde voedingsmiddelen of voedselbestanddelen als prikkel fungeren. Hierdoor kan een astma-aanval ontstaan of een aanval verergeren.
Astma is een ontsteking van de luchtwegen, waarbij de luchtwegen zich vernauwen. De vernauwing ontstaat door het samentrekken van de luchtwegspiertjes, het opzwellen van de luchtwegen en de productie van veel slijm. Dit bemoeilijkt vooral het uitademen. De longen raken overvol met lucht, die onvoldoende ‘ververst’ kan worden. Hierdoor ontstaan de astmatische klachten. De aard en de ernst van de klachten variëren vaak met de leeftijd. Kinderen en ouderen hebben vaker astmatische klachten dan jong volwassenen.
Aanleg voor allergie
Astma is meestal aangeboren waarbij vaak sprake is van een aanleg voor allergie. De aanleg om een allergie te ontwikkelen is vaak erfelijk. Zo’n erfelijke aanleg wordt ook wel ‘atopische constitutie’ genoemd. Iemand met een atopische constitutie kan dus één of meer aandoeningen ontwikkelen zoals hooikoorts, atopisch eczeem of astma, waarvan een allergie de oorzaak is.
Soorten prikkels
Eten als oorzaak
Meer informatie
Niet-specifieke en specifieke prikkels
De luchtwegen van astmapatiënten zijn extra gevoelig voor allerlei prikkels die een astma-aanval kunnen uitlokken of verergeren. Voorbeelden van prikkels zijn baklucht, verflucht, uitlaatgassen en temperatuur- en weersveranderingen. Andere factoren die de luchtwegen gevoeliger maken voor een astma-aanval zijn hormonale schommelingen, bijvoorbeeld tijdens de menstruatiecyclus, of psychische factoren zoals stress.
Niet-specifieke prikkels
Voorbeelden van niet-specifieke prikkels zijn luchtverontreinigende stoffen zoals tabaksrook, zwaveldioxide en roetdeeltjes, formaldehydegas uit lijm, spaanplaat of isoleermateriaal, drukinkt, de lucht van chloor en andere schoonmaakmiddelen en luchtjes, zoals bak- en braadluchtjes. Van niet-specifieke prikkels kan iedereen last hebben, maar mensen met astma hebben er veel eerder en heviger last van dan anderen. Dit komt doordat de luchtwegen door astma gevoeliger zijn.
Specifieke prikkels
Op specifieke prikkels reageren alleen mensen die er overgevoelig voor zijn. Bijvoorbeeld bij mensen met een allergie of beroepsgebonden astma. Beroepsgebonden astma is een beroepsziekte die wordt veroorzaakt door inademing van stoffen die tijdens het werk (of de hobby) verwerkt worden of vrijkomen. Een bekend voorbeeld is bakkersastma waarbij bakkers allergisch zijn voor een bepaalde stof die veel in bakkerijen wordt gebruikt.
Bij astma gaat het vooral om huisstofmijt, stuifmeel, huidschilfers van huisdieren en/of schimmels. Deze stoffen worden ‘inhalatie-allergenen’ genoemd. Overigens is meestal sprake van een allergie voor slechts één of een klein aantal allergenen.
Voedingsmiddelen als prikkel
Soms kunnen ook voedingsmiddelen of bestanddelen ervan een astma-aanval uitlokken of verergeren. In diverse recente onderzoeken worden de volgende voedingsmiddelen genoemd: melk, kippenei, noten, tarwe, pinda, sesam en perzik. Dit betekent niet dat iedereen met astma deze voedingsmiddelen moet laten staan. Als voeding al een rol speelt, dan verschilt het van persoon tot persoon om welke voedingsmiddelen het gaat. Een ander voorbeeld zijn voedingsmiddelen met het conserveermiddel sulfiet.
Inademen van voedsel
Recente onderzoeken geven aan dat niet alleen door het eten van voedingsmiddelen klachten kunnen ontstaan, maar ook door inademing van kleine voedseldeeltjes. Deze kunnen als het ware ‘oplossen’ in de lucht. Een reactie op voedingsmiddelen via inademing kan bijvoorbeeld voorkomen bij vis, pinda, tarwe, kippenei, aardappelen en peulvruchten.
Meer informatie
Adressen en telefoonnummers van diëtisten en patiëntenorganisaties.
Boeken
Van den Brink WTJ en Wieberdink EAM. Hoesten, piepen, benauwd?! Ketting Partners BV, Rotterdam. 1997. ISBN 90 801251 6 4
Gerth van Wijk R, de Groot H. Allergie. Over hooikoorts, eczeem en andere allergische aandoeningen. Inmerc BV, Wormer. ISBN 90 6611 096 1, 2000