Kruidenpreparaten

Kruiden bevatten van nature aromastoffen die smaak en geur geven aan voedingsmiddelen. Kruiden kunnen daarnaast ook andere stoffen ( bioactieve stoffen) bevatten die positieve of negatieve effecten op het lichaam kunnen hebben. Naast verse kruiden en kruiden in gedroogde vorm zijn er kruidenpreparaten in de vorm van poeders, drankjes of pillen. De middelen zijn gemaakt van kruiden en kunnen dus "natuurlijk" worden genoemd. ‘Natuurlijk’ is echter geen garantie voor veiligheid. Van enkele kruidenpreparaten zijn de gezondheidsrisico’s duidelijk naar voren gekomen.

Kruidenpreparaten kunnen als voedingssupplementen in onder andere supermarkten en drogisten worden verkocht. Er worden soms verschillende positieve effecten aan kruiden toegeschreven, maar vaak zijn deze effecten niet goed onderzocht en is het effect niet afdoende bewezen. Soms wordt er eerst een extract gemaakt van een kruid (net als het maken van thee), wat daarna wordt gedroogd en in een pil wordt verwerkt.

Kruidenpreparaten met bewezen gezondheidseffecten kunnen zijn toegelaten conform de Wet op Geneesmiddelenvoorziening. De kruidenpreparaten die als (of in) geneesmiddelen worden toegepast, zijn uitgebreid onderzocht op mogelijke schadelijke bijwerkingen. De toelating gebeurt door afweging van de gezondheidseffecten met de schadelijke bijwerkingen. Bij middelen die niet als geneesmiddel worden verhandeld, horen geen schadelijke effecten op te treden. Van enkele preparaten is voldoende wetenschappelijk bewezen dat er schadelijke effecten zijn. Een selectie daarvan wordt hier beschreven.

Het gebruik van enkele kruidenpreparaten, waaronder efedra en kava kava, vormt een risico voor de gezondheid. Efedra kwam vooral voor in vermagerings- en sportpreparaten en mag nu alleen nog als medicijn worden verkocht. Kava kava, ook bekend als Piper methysticum, wordt gebruikt als alternatief slaap- en kalmeringsmiddel. In verband met het risico op (soms fatale) leverbeschadigingen, is de verkoop van kava kava in Nederland en verschillende andere landen sinds 2002 verboden.

De Warenwet beschrijft in het Warenwetbesluit Kruidenpreparaten dat kruidenpreparaten slechts preparaten mogen bevatten in hoeveelheden die niet schadelijk zijn voor de volksgezondheid. De bijlage bij dit besluit bevat ook een lijst van kruiden die niet in preparaten mag voorkomen (Warenwet, Koninklijke Vermande 2003).

Zie ook:

• Natuurlijke gifstoffen in kruiden