Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Het broertje van de appeltaart
2 personen
30+ minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Scrapie

Scrapie of schuurziekte is een hersenafwijking bij schapen en geiten die veroorzaakt wordt door besmettelijke eiwitdeeltjes (prionen). Bij koeien heet de vergelijkbare ziekte BSE of gekkekoeienziekte.

Scrapie is niet besmettelijk voor mensen. Om verspreiding onder geiten en schapen tegen te gaan worden alle dieren bij de slacht gecontroleerd op scrapie. Besmette dieren worden gedood en verbrand in een afvalverbrandingsoven.

Alle onderdelen van schapen en geiten die scrapie kunnen overbrengen worden bovendien bij de slacht verwijderd en vernietigd. Alle schapen- en geitenvlees en -melk in de winkel is dus vrij van scrapie.

Omschrijving

Scrapie of schuurziekte is een hersenafwijking bij schapen en geiten die veroorzaakt wordt door besmettelijke eiwitdeeltjes (prionen). Het tast de eiwitten in hersenen en het zenuwweefsel van schapen en geiten aan, waardoor er gaatjes in komen. De hersenen gaan lijken op een spons. Bij koeien heet de vergelijkbare ziekte BSE of gekkekoeienziekte.

Schapen en geiten kunnen besmet raken met scrapie als ze na de geboorte van de lammeren de placenta en vruchtvliezen opeten, die hoge aantallen prionen bevatten.

Scrapie heeft 2 tot 5 jaar nodig tot uiting te komen. Daarna ontstaan gedragsafwijkingen die vermoedelijk veroorzaakt worden door de hersenafwijking.

Zieke schapen en geiten:

  • Hebben jeuk
  • Kwijlen
  • Zonderen zich af uit de kudde
  • Vertonen onrustig, schrikachtig gedrag
  • Ervaren trillingen aan de kop of het hele lichaam;
  • Vermageren

De gezondheid van schapen en geiten met scrapie gaat binnen enkele weken achteruit en binnen 6 maanden overlijden ze.

Geiten en schapen op besmette bedrijven worden steekproefsgewijs getest op scrapie. Besmette dieren worden gedood en verbrand in een afvalverbrandingsoven. Risicovolle onderdelen van schapen en geiten worden altijd na de slacht verwijderd en vernietigd. Al het geiten- en schapenvlees dat in de winkel ligt is vrij van scrapie.

De volgende maatregelen worden genomen om te voorkomen dat scrapie zich in de veestapel verspreidt:

1. Verwijderen van risicomateriaal

Alle schapen, geiten en lammeren, ouder dan 12 maanden, worden bij de slacht getest op scrapie. Alle onderdelen van de schapen, geiten en lammeren, die scrapie kunnen overbrengen worden bij de slacht verwijderd en vernietigd.

Dat zijn:

  • de amandelen, schedel, hersenen en ogen;
  • de wervelkolom, exclusief de staartwervels;
  • separatorvlees: dit vlees wordt van de botten geschraapt.
  • En voor alle dieren, ook jonger dan 12 maanden: de milt en het laatste stuk van de dunne darm, omdat de ziekteverwekkers als eerste in de dunne darm en milt terechtkomen. Het is een extra voorzorgsmaatregel.

2. Vernietigen

Alle schapen en geiten, waarvan een vermoeden bestaat dat ze met scrapie besmet zijn, worden gedood en daarna verbrand in een afvalverbrandingsoven.

Veiligheid

Mensen kunnen geen scrapie krijgen door het eten van besmet vlees. Om verspreiding onder schapen en geiten tegen te gaan worden dieren op besmette bedrijven gecontroleerd op scrapie. Besmette dieren worden gedood en verbrand in een afvalverbrandingsoven. Alle onderdelen van schapen en geiten die scrapie kunnen overbrengen worden bovendien bij de slacht verwijderd en vernietigd. Alle schapen- en geitenvlees en -melk in de winkel is dus vrij van scrapie.

Meer informatie

1. Bandea, C.I., Endogenous viral etiology of prion diseases. Nature Precedings, 2009.
2. Seitz, C., et al., Evidence for a cysteine proteinase involved in BSE infection and/or progression. Biochemica, 2008(3): p. 26-27.
3. EG, Verordening 999/2001, houdende vaststelling van voorschriften inzake preventie, bestrijding en uitroeiing van bepaalde overdraagbare spongiforme encefalopathieën. 2001.
4. CVI_WUR. Bestrijding van BSE. 2010; Available from: http://www.cvi.wur.nl/

Veel suiker in pakjes drinken
Er zit nog steeds veel suiker in pakjes drinken. Dat blijkt uit een steekproef van het Voedingscentrum bij de start van het nieuwe schooljaar.