Omschrijving
Net als andere zoetstoffen is aspartaam een veilige zoetstof zolang het gebruik onder de Aanvaardbare Dagelijkse Inname (ADI) blijft. Wel is duidelijk dat mensen met de erfelijke stofwisselingsziekte phenylketonurie (PKU) moeten uitkijken met het gebruik van producten met aspartaam vanwege het effect op de hoeveelheid fenylalanine in het bloed.
Effecten op korte termijn
In het lichaam wordt de helft (50%) van de aspartaam omgezet in fenylalanine, 40% in asparaginezuur en 10% in methanol. Deze stoffen komen ook in veel andere voedingsmiddelen voor.
Fenylalanine
Fenylalanine is een aminozuur in het bloed, een onderdeel van eiwitten. PKU-patiënten mogen niet te veel fenylalaline binnenkrijgen omdat zij dit aminozuur niet goed kunnen afbreken. Dit leidt tot een opeenhoping in het bloed met hersenbeschadiging tot gevolg. Daarom staat op alle producten met aspartaam, zoals light-frisdrank en suikervrije kauwgom, de waarschuwing: 'bevat een bron van fenylalanine'. Bij de geboorte wordt getest op deze aangeboren afwijking door bloed af te nemen (de hielprik).
Het fenylalalinegehalte van gezonde mensen blijkt na het herhaaldelijk drinken van frisdrank met aspartaam 2,5 tot 12 keer lager te zijn dan de hoeveelheden fenylalaline in het bloed van PKU-patiënten. Deze hoeveelheid heeft geen effect op de hersenen.
Asparaginezuur
De 40% asparaginezuur uit aspartaam wordt in het lichaam verder afgebroken tot kooldioxide dat via de longen wordt uitgeademd. Uit onderzoek blijkt dat een hoeveelheid asparagine uit ruim 1,2 liter frisdrank met aspartaam geen enkele invloed heeft op het lichaam.
Veiligheid
Methanol
Bij de omzetting van aspartaam in het lichaam ontstaat een kleine hoeveelheid methanol. In grote hoeveelheden kan methanol gezondheidsproblemen veroorzaken. Dan gaat het over het drinken van honderden liters 'light' ineens. Een liter leidt tot hooguit ongeveer 0,2% van de hoeveelheid methanol die gezondheidsproblemen kan veroorzaken.
Effecten op lange termijn
Tot de ADI is de veiligheid van aspartaam op de lange termijn gegarandeerd. Aspartaam wordt regelmatig in verband gebracht met het ontstaan van ernstige aandoeningen zoals hersentumoren, hoofdpijn en gedragsveranderingen. Deze uitlatingen zijn vrijwel altijd terug te voeren op onzorgvuldig onderzoek en onterechte conclusies. Negatieve resultaten uit gedegen onderzoek zijn altijd aanleiding voor de autoriteiten om de veiligheid opnieuw na te gaan.
Meer informatie
Meer informatie over aspartaam is te vinden op de website van de Europese voedselveiligheidsautoriteit (EFSA).