Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

E. coli

E. coli is een bacterie die van nature voorkomt in de darmen van dieren en mensen. Daar beschermt hij tegen andere schadelijke bacteriën. 

Er zijn enkele typen E. coli die een voedselinfectie veroorzaken. Deze typen kunnen voorkomen op rauw vlees, rauwe groente en rauwe melkproducten.   

Besmetting kan voorkomen worden door hygiënisch te werken en vlees goed gaar te bakken. Vooral na het aanraken van rauw vlees, is het belangrijk om handen goed te wassen.

Omschrijving

Escherichia coli of E. coli is een groep bacteriën die van nature aanwezig is in de darmen van mensen en dieren. In de dikke darm is E. coli nuttig, omdat hij uitgroei van andere schadelijke bacteriën voorkomt.

Er zijn enkele typen die een voedselinfectie veroorzaken, zoals EHEC en STEC. In de volksmond wordt E. coli ook wel de poepbacterie genoemd.

Soorten E. coli

Er bestaan verschillende soorten E. coli bacteriën. De soorten die de gifstof shigatoxine produceren, ook verocytotoxine genoemd, veroorzaken de meeste ziektegevallen. Ongeveer 200 verschillende E. coli bacteriën maken deze gifstof aan. Dat is een minderheid, de meeste E. coli veroorzaken geen ziekteverschijnselen. 

Gezondheidseffecten

Afhankelijk van het type E. coli leidt een besmetting tot meer of minder ernstige verschijnselen. In heel wat gevallen merk je er niets van. In andere gevallen gaat het om klachten zoals misselijkheid, braken en diarree.   

Ernstige besmettingen kunnen vermindering van de nierfunctie en bloedafbraak tot gevolg hebben. Dit heet het Haemolytisch Uremisch Syndroom (HUS).   

Ongeveer 30% van de reizigers naar subtropische gebieden krijgt waarschijnlijk door besmetting met E. coli reizigersdiarree.     

Hieronder staat een tabel van verschillende types E. coli met bijbehorende ziekteverschijnselen.

Type E.coli   Ziekte
EPEC Kinderdiarree; (reizigers)diarree
ETEC (reizigers)diarree; overgeven; koorts
VTEC Ontlasting met bloed en slijm
EHEC (subgroep van VTEC) Bloederige diarree; mogelijke nierschade als complicatie
STEC O157 (EHEC-soort) Bloederige diarree; mogelijke nierschade als complicatie
EIEC Ontlasting met bloed en slijm
EaggEC Aanhoudende diarree bij kinderen
DAEC Kinderdiarree

Risicogroepen

Vooral jonge kinderen, ouderen, zwangere vrouwen en mensen met weinig weerstand zijn gevoelig voor een E. coli infectie.

Veiligheid

De bacterie overleeft maanden in de bodem en weken in water. E. coli vermenigvuldigt zich tussen de 10 en 40°C en gaat dood bij 65°C.   

Besmetting door E. coli kan plaatsvinden via:  

  • rauw vlees. Bijvoorbeeld rauw gehakt, rauwe of halfdoorbakken hamburgers, filet americain en niet gaar vlees kunnen daarom besmet zijn met E. coli.
  • rauwe groente zoals sla, en kiemgroenten zoals taugé. Gekookte groente levert geen probleem op, omdat de bacterie dood gaat door verhitting.  
  • rauwe melk, rauwmelkse kaas en onverhit vruchtensap.
  • onhygiënische productieomstandigheden 

Maaltijden in restaurants en op cruiseschepen zijn bij onzorgvuldige hygiëne wel eens de oorzaak van E. coli-besmettingen.     

Ook contacten met dieren, met name runderen en jonge dieren kunnen E. coli-besmettingen veroorzaken. In de zomer is de kans op een besmetting het grootst, waarschijnlijk door zwemmen in besmet oppervlaktewater en barbecues. 

Voedingsadvies

Tijdens de ziekte zijn E. coli patiënten besmettelijk via de ontlasting. Dit kan ongeveer 2 maanden duren. Verdere verspreiding kan voorkomen worden door goed de handen te wassen na toiletbezoek en voor het koken.

Om besmetting met E. coli te voorkomen gelden de volgende adviezen: 

  • Eet geen rauw vlees of rauwe melk. Proef ook niet van rauw gehakt. 
  • Bak vlees goed gaar. 
  • Was rauwe (kiem)groente, zoals alfalfa en sla, grondig onder stromend water. 
  • Dompel kiemgroenten, zoals taugé onder in kokend water voor gebruik. 
  •  Was je handen goed en regelmatig onder stromend water, vooral na toiletbezoek, voor het koken en na contact met dieren, bijvoorbeeld bezoek aan de kinderboerderij. 
  • Voorkom kruisbesmetting. Prik niet met hetzelfde bestek in rauw vlees en daarna in gaar eten. Gebruik nooit dezelfde ondergrond voor rauw vlees en daarna voor gaar eten.

Meer informatie

Rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu: www.rivm.nl 
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit: www.nvwa.nl 
European Food Safety Authority: www.efsa.europa.eu
Wereldgezondheidsorganisatie: www.who.int

Zomertip: koken met kinderen

Samen de keuken in

Met het vrolijke kookboek 'De kleine keukenhulp' kun je deze zomer lekker aan de slag met je kind, kleinkind, neefje of nichtje. Van apenpap tot fruitpizza, van gevulde paprika tot speelse puree: alle recepten zijn een feest om te maken.