Omschrijving
Er zijn speciale dieetvoedingen die weinig energie leveren. Je komt ze in allerlei vormen tegen, zoals poeders, shakes en repen. Daarbij wordt verschil gemaakt tussen zeer laagenergetische dieetvoedingen en laagenergetische dieetvoedingen, waaronder ook de bekende maaltijdvervangers vallen. In de wet is geregeld waaraan ze moeten voldoen.
Laagenergetische dieetvoedingen en maaltijdvervangers
Laagenergetische voedingen zijn bedoeld om alle gewone eetmomenten, zoals het ontbijt, te vervangen. Ze moeten tussen de 800 en 1200 kilocalorieën per dag leveren en ten minste de per dag aanbevolen hoeveelheden vitamines en mineralen. Verder zijn wettelijke eisen gesteld aan de hoeveelheid eiwit, vet, linolzuur en vezel. Onder de laagenergetische dieetvoedingen vallen ook de zogenaamde maaltijdvervangers. Op de verpakking daarvan moet staan: ‘maaltijdvervangend product voor gewichtsbeheersing’. Dit houdt in dat deze maaltijdvervangers per maaltijd voorzien in 30 procent van de aanbevolen hoeveelheid vitamines en mineralen en tussen de 200 en 400 kilocalorieën leveren. Een nadeel is dat maaltijdvervangers geen groente of fruit bevatten. Weliswaar voorzien ze in vitamines en mineralen, maar niet in alle andere stoffen die groente en fruit zo gezond maken. Wanneer je voor een maaltijdvervanger kiest, kun je het beste per dag 1 tot 2 maaltijden vervangen. Eet daarnaast een ’gewone’ warme maaltijd die niet te veel calorieën levert, met veel groente. Eet tussendoor fruit. In combinatie met groente en fruit zijn maaltijdvervangers een verantwoorde keuze als afvallen en op gewicht blijven met gewone voeding moeilijk is.
Zeer laagenergetische dieetvoedingen
Zeer laagenergetische dieetvoedingen zijn bedoeld ter vervanging van de gewone voeding. Op de verpakking staat: ‘de dagelijkse voeding volledig vervangend product voor gewichtsbeheersing’. Ook moet de verpakking aangeven dat het je product zonder medische begeleiding niet langer dan 3 weken mag gebruiken. Deze dieetvoedingen moeten per dag tussen de 450 en 800 kilocalorieën leveren en ten minste de per dag aanbevolen hoeveelheden vitamines en mineralen bevatten. Verder zijn eisen gesteld aan de minimale en maximale hoeveelheid eiwit, vet, linolzuur en vezel.
Gezondheidseffecten
Uit onderzoek is gebleken dat mensen met behulp van laagenergetische dieetvoedingen en maaltijdvervangers meer afvielen en beter op gewicht bleven dan met gewone maaltijden met weinig calorieën. Zeer laagenergetische dieetvoedingen zijn een verantwoorde keuze wanneer iemand in korte tijd veel moet afvallen, bijvoorbeeld om medische redenen zoals voor een operatie.
Uit onderzoek is gebleken dat er meer gewichtsverlies mee kan worden bereikt dan met gewone maaltijden met weinig calorieën. Wel raken veel mensen na het stoppen van de kuur gemakkelijk terug op hun oude gewicht. Het gewichtsbehoud op de lange termijn is beter wanneer de kuur wordt gevolgd in het kader van een geïntegreerd gewichtsbeheersingsprogramma, dus met begeleiding in voeding en beweging door een psycholoog en eventueel een arts.