Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Pittig met groene currypasta
2 personen
15-30 minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Clostridium perfringens

Clostridium perfringens is een bacterie die een voedselvergiftiging kan veroorzaken.  

De bacterie komt vooral voor in vlees en vleesproducten. Ook kruiden en specerijen kunnen Clostridium perfringens bevatten.   

Een besmetting met Clostridium perfringens is te voorkomen door restjes snel af te koelen tot 4°C, niet langer dan 2 dagen in de koelkast te bewaren en restjes voor gebruik goed te verhitten.

Omschrijving

Clostridium perfringens is een veelvoorkomende bacterie die leeft in een omgeving zonder zuurstof. De bacterie kan een voedselvergiftiging veroorzaken. Clostridium perfringens zit in de darmen en ontlasting van mensen en veel dieren, maar komen ook voor in aarde of water. 

Clostridium perfringens kan sporen vormen die goed kunnen overleven en hittebestendig zijn. Sporen zijn bacteriecellen in een soort slaapstand. Deze kunnen zich later weer ontwikkelen tot bacteriën. 

Gezondheidseffecten

Als grote aantallen (sporen) Clostridium perfringens in het voedsel voorkomen, dan kunnen deze in de dunne darm een gifstof aanmaken. Ongeveer 8% van de Clostridium perfringens bacteriën produceren deze gifstof. De gifstof kan een voedselvergiftiging veroorzaken.  

Klachten

Je merkt de eerste verschijnselen van een voedselvergiftiging met Clostridium perfringens 5 tot 22 uur na het eten van besmet voedsel. De ziekte uit zich in diarree, buikpijn en misselijkheid. Na 24 uur verdwijnen de meeste verschijnselen. Soms blijven minder ernstige klachten 1 tot 2 weken aanhouden. Meestal herstel je snel en houd je er niets aan over.

Zeer zeldzame types van Clostridium perfringens kunnen ernstigere gevolgen hebben. Het eten van voedsel dat besmet is met type C stammen en inname van grote hoeveelheden van de bacterie veroorzaakt een dodelijke vorm van darmontsteking, necrotische enteritis.

Veiligheid

Clostridium perfringens komt vooral voor in producten die vlees bevatten, zoals soepen en stoofschotels. Het komt ook voor in kruiden en specerijen.

Mensen worden voornamelijk ziek na het eten van producten met vlees die onder verkeerde omstandigheden zijn gekoeld voor opslag. Na het koken van een maaltijd kunnen sporen van de bacterie nog aanwezig zijn.   

In grootkeukens, zoals schoolkantines, ziekenhuizen, verzorgingshuizen en gevangenissen, worden vaak grote hoeveelheden voedsel tegelijkertijd bereid. Serveren kan vervolgens nog enige uren duren. Dit is een van de bekendste gevallen waarbij Clostridium perfringens vergiftigingen kunnen optreden. Maar ook thuis kan dit gebeuren. 

Voedingsadvies

Om besmetting met Clostridium perfringens te voorkomen gelden de volgende adviezen:

  • Koel restjes snel terug. Bijvoorbeeld door ze eerst in een bak koud water te zetten. Zet ze vervolgens binnen 2 uur in de koelkast. Restjes zijn in de koelkast 2 dagen houdbaar. Let erop dat de koelkast op 4°C staat afgesteld. 
  • Verhit voedsel boven de 75°C. Clostridium perfringens gaat dood bij het verhitten. 
  • Bij het opwarmen in de magnetron is het belangrijk het gerecht tussendoor goed te roeren. 
  • Voorkom kruisbesmetting. Prik niet met hetzelfde bestek in rauw vlees en daarna in gaar eten. Gebruik nooit dezelfde ondergrond voor rauw vlees en daarna voor gaar eten

Meer informatie

Rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu: www.rivm.nl
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit: www.nvwa.nl
European Food Safety Authority: www.efsa.europa.eu

De lekkerste kerstrecepten
2 menu's voor jou

Wil je inspiratie voor een kerstmenu waar je helemaal de blits mee maakt? Met onze driegangenmenu's maak je zeker indruk. Ook in vega-variant.