Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Met ansjovis en olijven
2 personen
30+ minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Bacillus cereus

Bacillus cereus is een bacterie die een voedselvergiftiging kan veroorzaken.

De bacterie kan voorkomen in rijst- of pastagerechten die te lang en niet koud genoeg bewaard zijn. Ook eiwitrijk voedsel, sausjes en pudding kan besmet zijn.  

Een besmetting met Bacillus cereus is te voorkomen door restjes snel af te koelen tot 4°C, niet langer dan 2 dagen in de koelkast te bewaren en restjes voor gebruik goed te verhitten. Het is aan te raden gerechten uit Chinees-Indische (afhaal)restaurants niet opnieuw op te warmen.

Omschrijving

De bacterie Bacillus cereus komt wijd verspreid in de natuur voor. De bacterie maakt een gifstof aan die vaak een voedselvergiftiging veroorzaakt. De ziekteverschijnselen zijn over het algemeen mild van aard en duren vrij kort. 

Bacillus cereus kan sporen vormen die goed kunnen overleven en hittebestendig zijn. Sporen zijn bacteriecellen in een soort slaapstand. Deze kunnen zich later weer ontwikkelen tot bacteriën. Lage aantallen zijn ongevaarlijk. Van hoge aantallen in het eten kun je ziek worden.

Bacillus cereus kan groeien bij koelkasttemperatuur. Bij 4°C gaat dit wel veel langzamer dan bij 7°C. Bacillus cereus is hittegevoelig en gaat dood boven de 75°C. 

Bacillus soorten

Er zijn andere Bacillus soorten die minder vaak voorkomen, zoals Bacillus subtilis en Bacillus licheniformis. Ook deze kunnen voedselvergiftiging veroorzaken.

Gezondheidseffecten

Bacillus cereus kan via het eten 2 typen aandoeningen veroorzaken: het braaksyndroom en het diarreesyndroom.

Braaktype

Mensen die besmet raken merken dat snel. De eerste misselijkheid en braken begint een half uur tot 5 uur na de besmetting. Soms heb je ook last van buikkramp, hoofdpijn, koorts of diarree. Meestal zijn de klachten binnen 24 uur verdwenen. Vooral het eten van te warm bewaarde of te langzaam afgekoelde zetmeelrijke producten, zoals rijstschotels, kunnen deze klachten veroorzaken.

Diarreetype

Mensen die besmet raken met deze variant van Bacillus cereus, merken dat 8 tot 16 uur na het eten van het besmette gerecht. Zij lijden vooral aan diarree en buikpijn, maar misselijkheid en braken kan ook voorkomen. Ook hier zijn de klachten vaak binnen 24 uur verdwenen. Dit type ontstaat doordat de bacterie of sporen van de bacterie zich aan de darmwand hechten. Zij gaan hier groeien en maken een gifstof aan. Eiwitrijk voedsel, groente, sausjes en pudding zijn de grootste veroorzakers van deze vorm.

Veiligheid

In de Warenwet staan normen voor Bacillus cereus waar levensmiddelen aan moeten voldoen. 

De bacterie kan via veel soorten eten tot besmettingen leiden. Besmetting komt relatief vaak door gerechten uit Chinees-Indische (afhaal)restaurants. Bacillus cereus kan ook zitten in eiwitrijk voedsel, groente, sausjes, pudding en zelfbereide rijst- of pastagerechten, die te lang en niet koud genoeg bewaard zijn.   

Sporen van Bacillus cereus overleven goed in droge omstandigheden. Vandaar dat sporen vaak op kruiden en specerijen worden gevonden.

Voedingsadvies

Om besmetting te voorkomen gelden de volgende adviezen: 

  • Koel restjes snel terug. Bijvoorbeeld door ze eerst in een bak koud water te zetten. Zet ze vervolgens binnen 2 uur in de koelkast. Restjes zijn in de koelkast 2 dagen houdbaar. Let erop dat de koelkast op 4°C staat afgesteld. 
  • Verhit eten voor gebruik. Bij het opwarmen in de magnetron is het belangrijk het gerecht tussendoor goed te roeren. 
  • Warm gerechten van Chinees-Indische (afhaal)restaurants niet nogmaals op.

Meer informatie

Rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu: www.rivm.nl 
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit: www.nvwa.nl 
European Food Safety Authority: www.efsa.europa.eu

Zo eten kinderen gezond buiten de deur
ook tijdens de herfstvakantie

Met deze tips blijft het gezonde eetritme van je kinderen tijdens de herfstvakantie in balans.